Cori spezzati

(dubbelkorigheid)

zaterdag 30 november (20u) & zondag 01 december 2019 (15u)

Onze-Lieve-Vrouwkerk in Jezus Eik

Concert in het kader van Cultuur-in-je-buurt Overijse, organisatie door CC Den Blank en GC de Bosuil

zaterdag 14 december 2019 (20u)

Sint-Jan-Evangelistkerk in Tervuren

Praktische informatie: UiT in Vlaanderen

 
 

(12€ vvk, 14€ aan de kassa)

De dubbelkorigheid is afkomstig uit een van de beroemdste muziekcentra ter wereld: De San Marco in Venetië. Hierbij speelden twee beïnvloedende factoren een rol. Als eerste was er de cultuur van de stad Venetië zelf. Als handelsstad heeft de stad altijd opengestaan voor invloeden van buitenaf, zeker voor die vanuit het oosten. Venetië ontwikkelde zich tot een vrije stadstaat met een eigen politiek systeem, met de democratisch gekozen Doge als staatshoofd. De vrije geest die in de stad leefde maakte ook dat men het in de kerk minder nam met de conservatieve regels uit Rome. Dit leidde o.a. ook tot nieuwe muzikale vormen. Ten tweede was er de architectuur van de San Marco zelf. De opbouw vanuit een Grieks kruis (een kruis met vier gelijke zijden met op elke zijde, en in het midden een grote koepel), maakte dat de transepten (de zijarmen van het kruis) ook grote ruimten werden. In de verschillende delen van het gebouw bevonden zich balkons waar musici en koren konden worden opgesteld. Het was niet gemakkelijk om koorzang in deze grote ruimten tot zijn recht te laten komen. Het was de Vlaams-Nederlandse componist Adriaan Willaert (1490-1562) die als kapelmeester van de San Marco voor het eerst bewust gebruik ging maken van de ruimtelijke indeling en de akoestische mogelijkheden van de basiliek. Hij componeerde muziek voor twee koren en twee orgels, die hij liet uitvoeren vanop de verschillende balkons. Giovanni Gabrielli (1555-1612), organist van de San Marco en kapelmeester Claudio Monteverdi (1567-1643), ontwikkelden deze dubbelkorigheid (cori spezzati) verder tot een unieke compositievorm waarin er niet alleen sprake was van bijvoorbeeld beurtzang of echo-effecten, maar ook contrastwerking bewerkstelligd werd door de koren verschillende rollen te geven. Dit werd nog eens extra geaccentueerd doordat de klank onder elke koepel bleef ´hangen´. Feitelijk ligt hier de oorsprong van het latere concert voor orkest en solo-instrumenten waarin ook ‘gewedijverd’ wordt (concerteren) tussen groepen instrumentalisten. De Matthäus-Passion van Bach is opgebouwd vanuit de dubbelkorigheid: twee koren en twee orkesten.

 
 
 
 

Programma:

Andrea Gabrieli (1510 – 1586)

Ricercar Settimo Tono

 
 

Orlando di Lasso (1532 – 1594)

O la, o che bon echo!

 
 
 

Giovanni Gabrieli (1555 – 1612)

Fuga Colorata

 
 

Johann Pachelbel (1653 – 1706)

Tröste uns Gott (Psalm 85, 5-10)

 
 

Henry Purcell (1659 – 1695)

Sonate no 7 in e

 
 
 

Andreas Hammerschmidt (1611 – 1675)

Freuet euch, ihr Christen alle

Also hat Gott die Welt geliebt

Ihr lieben Hirten, fürchtet euch nicht

 
 

Johann Michael Bach (1648 – 1694)

Koraalprelude: Von Gott will ich nicht lassen

Fürchtet euch nicht

Sei, lieber Tag, willkommen

 
 

Pieter Van Maldere (1729 – 1768)

Sonate VI in d

 
 

Felix Mendelssohn (1809 – 1847)

Ehre sei Gott in der Höhe